Bergamotka - królowa lata

Bergamotka to owoc cytrusowy. Niestety, jest gorzki i cierpki, ale swój absolutny brak smaku wynagradza najdelikatniejszym zapachem spośród wszystkich cytrusów. Bergamotka to zapach lata, beztroskich wakacji i ciepłych wzgórz otaczających nadmorską zatokę gdzieś we Włoszech.

Foto: Zdjęcia własne VU MAG

Bergamotkę kojarzymy przede wszystkim z herbatą Earl Grey. Olejek bergamotki sprawia, że smak czarnej herbaty staje się lżejszy i rześki. I choć o bergamotce słyszał niemal każdy, to rzadko zastanawiamy się, co to za roślina i z czym się ją je. A bergamota to nic innego jak owoc cytrusowy (Citrus Bergamia), żółto-zielona pomarańcza o gorzkim miąższu. Nie jest owocem deserowym, który jada się na surowo. Głównym surowcem jest gruba pomarszczona skórka, która zawiera duże ilości olejku bergamotowego, którego zapach można porównać do aromatu delikatnej skórki pomarańczowej z lekko cierpką nutą i aromatem kwiatów.

Bergamota uprawiana jest obecnie głównie w Kalabrii na południu Włoch, choć rośnie również w innych krajach basenu Morza Śródziemnego, a nawet w Ameryce Południowej. Olejek bergamotki w krajach śródziemnomorskich używany był od stuleci. Chętnie wykorzystywany jest w aromaterapii ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne, antystresowe i antydepresyjne.

Foto: www.essenzabergamotto.com Bergamota

Bergamotka - królewski zapach

W 1533 roku w aptece przy bazylice Santa Maria di Novella we Florencji powstała pierwsza woda toaletowa skomponowana dla Katarzyny Medycejskiej. W kompozycji zapachowej znalazły się bergamotka, cytryna, mandarynka, rozmaryn i lawenda. Kompozycja ta produkowana jest do dziś przez perfumerię Santa Maria Novella i sprzedawana pod nazwą Classica w serii Aqua di Colonia. Jedynym miejscem w Polsce, gdzie można ją kupić, jest perfumeria Galilu (tylko w stacjonarnych sklepach w Warszawie, Krakowie i Gdańsku, ponieważ Santa Maria Novella, jako marka działająca od XVI wieku, nie zgadza się na sprzedaż przez internet).

Foto: Vumag Zapach Classica Aqua di Cologna i miejsce, w którym powstał: L'officina profumo farmacia Santa Maria Novella

Dwa wieki później powstanie słynna woda kolońska - Eau de Cologne, która będzie już dostępna szerszej klienteli. Jej twórca, 23-letni Giovanni Maria Farina, podróżujący wówczas po Włoszech, pisze w 1708 r. do swojego brata Johanna Baptista:

Natrafiłem na zapach, który kojarzy mi się z wiosennym porankiem w Italii, z górskimi narcyzami i kwieciem pomarańczy tuż po deszczu; on darzy mnie świeżością, wzmacnia me zmysły i fantazję.
Giovanni Maria Farina w liście do brata

Młody Farina odkrył bergamotkę. Szybko stwierdził, że jej zielone, gorzkie owoce do najsmaczniejszych nie należą, ale ich skórka roztacza nieziemski zapach świeżości zmieszanej z cierpką nutą. Pamiętajmy, że było to w czasach baroku, najbardziej cuchnącej epoki, w której mycie się nie było zwyczajem, a kąpiele uchodziły za nieobyczajne i były zakazane przez kler. Wszechobecny smród tłocznych miast maskowany był przez bogatych ciężkimi zapachami odzwierzęcymi – piżmem, ambrą, cywetem. Nic więc dziwnego, że Farina, wychowany w małym domu na wzgórzach Piemontu pośród wonnej roślinności z dala od miasta, nie mógł znieść barokowych zapachów, z którymi zetknął się podczas swoich podróży po włoskich miastach. Swoją edukację zaczął od weneckiej manufaktury perfumeryjnej należącej do rodziny jego babki, kontynuował ją w Rzymie, Florencji, Grasse i Paryżu, aż w końcu osiada w Kolonii, gdzie jego brat Johann Baptiste zakłada firmę Farina. Tam tworzy swoją cudowną wodę, nazwaną na cześć miasta Eau de Cologne. Nawet nie przypuszczał, że tworzy produkt, który w przyszłości będzie najbardziej podrabianym zapachem świata – perfumy na bazie alkoholu, w których dominują świeże nuty cytrusowe, z bergamotką w roli głównej, i aromaty ziół.

Foto: Materiały prasowe Z lewej: pierwszy flakon Eau de Cologne Fariny, z prawej: współczesny wygląd Wody Kolońskiej

Zapach z bergamotką w tle stał się tak popularny, że Napoleon zużywał dziennie jeden flakon (prawdopodobnie zamiast kąpieli), a Wolter pisał: „Nareszcie zapach, który miast oblepiać ciało, inspiruje ducha”.

Dziś woda kolońska na recepturze Fariny produkowana jest w fabryce Wilhelma Muhlensa w Kolonii i sprzedawana jest jako Echt Kölnisch Wasser 4711.

Bergamotka wkracza na salony, czyli krótka historia Earl Grey

W XIX wieku bergamotka zaznaczyła swoją obecność na angielskich salonach. Prawdopodobnie w 1820 roku hrabia Charles Grey dostał herbatę aromatyzowaną olejkiem bergamotowym jako podarunek dyplomatyczny ze Wschodu. Wokół herbaty nazwanej Earl Grey narosło wiele legend, np. ta, że bergamotką aromatyzowano pośledniejsze gatunki herbaty, aby udawały szlachetniejsze. Istnieje zapis postępowania sądowego przeciwko firmie Brocksop & Co. za to, że w 1837 roku, że sprowadzała do kraju herbatę „sztucznie aromatyzowaną i nasączaną bergamotą”. Niezależnie od tego, jakie były początki herbaty Earl Grey, faktem jest, że zagościła ona w Anglii na dobre i rozprzestrzeniła się stamtąd na cały świat. Badania w 2010 r. wykazały, że większość mieszkańców Wielkiej Brytanii uważa picie herbaty Earl Grey za przynależne do klasy wyższej. Wniosek z tego taki, że bergamotka po prostu uszlachetnia.

Foto: Materiały prasowe Herbaty Earl Grey

Moc świeżości

Bergamotka przez wieki nie straciła nic ze swojej świeżości. Do dzisiaj zapach olejku bergamotowego wzbogaca większość kompozycji uznanych marek perfum, dodając im lekkości, rześkości i przestrzeni. Bergamotka jest tzw. górną nutą (nutą otwarcia), a to znaczy, że jest najbardziej wyczuwalna na samym początku. Bardzo dobrze komponuje się z nutami drzewnymi, lekkimi kwiatami i owocami, a gdy natrafia w kompozycji na nuty cięższe, potrafi je ożywić i dodać wibracji. To typowo letni komponent zapachów. Jeśli potrzebujecie orzeźwienia, sięgnijcie koniecznie po zapach zbudowany na bergamocie. A jeśli marzy się wam relaks we własnym mieszkaniu, wystarczy sięgnąć po olejek eteryczny i dodać go do wody w kominku zapachowym albo nawilżaczu. Bergamotka działa, odpręża i likwiduje stres, a przy okazji pięknie pachnie!

Poznajcie zapachy dostępne w Polsce, które w swoim składzie mają bergamotkę.

Tematy:

Polecamy także:

Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.

 









Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Komentarze (13)

~ghj : Bergamotka jest jadalna!!! W Kalabrii robi się z niej coś pośredniego między dżemem a konfiturą(60% bergamotki 40% cukru) wspaniały dodatek do herbaty lub tostów. Czy na Onecie zawsze piszą niedouczeni dziennikarze? Wstyd!!!
3 sie 16 21:46 | ocena: 100%
Liczba głosów:11
100%
0%
| odpowiedzi: 4
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~ferdek do ~arsen: jak nie jak tak kurde.
3 sie 16 20:54 | ocena: 100%
Liczba głosów:6
100%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~ala do ~ghj: Przecież nie jest napisane, że jest trująca. Jak ktoś lubi gorzkie, to jest jadalna. Ale na ogół nie je się rzeczy gorzkich
3 sie 16 21:58 | ocena: 86%
Liczba głosów:7
86%
14%
| odpowiedzi: 2
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~arsen : Na pewno da się bergamotki przedestylować na bimber.
3 sie 16 19:19 | ocena: 79%
Liczba głosów:14
79%
21%
| odpowiedzi: 1
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~b : Nie wiem po co psuć smak herbaty dodatkami. Brytyjczycy zwykle maja jakieś dziwne pomysły.. herbata z mlekiem bergamotką itd.
Żeby traktować brytyjczyków jako wyrocznię w dziedzinie smaku.. te pudingi, fisch &chips itd same pychoty.
3 sie 16 23:54 | ocena: 50%
Liczba głosów:8
50%
50%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~ghj do ~ala: Można też powiedzieć że czernina/czernica jest niejadalna ale jak ktoś lubi takie krwawe klimaty to czemu nie. Ale nikt nie pisze że jest niejadalna bo jednak dużo ludzi w Polsce ją jada
4 sie 16 07:40 | ocena: 100%
Liczba głosów:2
100%
0%
| odpowiedzi: 1
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~lala : Z bergamotki mozna zrobić pyszne dzemy , wystarczy dodać pomarańcze lub mandarynki. Palce lizać
3 sie 16 21:39 | ocena: 100%
Liczba głosów:5
100%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~and : Znam tylko gruszki bergamotki
3 sie 16 20:48 | ocena: 100%
Liczba głosów:4
100%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~50tka do ~ghj: Chyba masz problem z czytaniem ze zrozumieniem.Trochę się ośmieszyłaś.Nie napisano,że jest niejadalna.Wstyd.
23 sie 16 17:04
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~ewa do ~ciumkała: nie wolno używać olejku bergamotkowego na słońcu, bo jest fotouczulający i można nabawić się przebarwień
9 sie 16 00:27
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:

Nieprawidłowy email