Dlaczego warto sięgać po kawę ziarnistą?

Uwielbiasz kawę i pijesz ją codziennie. Zauważyłaś jednak, że ta robiona w domu nie smakuje tak jak w ulubionej kawiarni. Może to odpowiedni moment, by sięgnąć po kawę ziarnistą? Jest wiele powodów, dla których warto to zrobić.

Foto: istock

Jeśli ktoś choć raz w życiu poczuł zapach świeżo zmielonej kawy, trudno mu będzie uwolnić się od tego wspomnienia. Aromat świeżo zmielonych ziaren kawowych, niezależnie od gatunku i stopnia palenia, zawsze będzie o wiele bardziej intensywny niż kawy zmielonej fabrycznie. Dzieje się tak z dwóch powodów.

Kawa sprzedawana w ziarnach ma bogatszy aromat dzięki starannemu paleniu w tradycyjnych bębnowych maszynach prażalniczych. Taki sposób powolnego palenia pozwala wydobyć z ziaren ich niepowtarzalny charakter, a nawet kształtować smak kawy.

Drugim powodem jest to, że uprażone i odpowiednio przechowywane ziarno kawowe stosunkowo długo zachowuje swój aromat (przyjmuje się, że nawet do 2 lat, choć swoje najlepsze cechy ujawnia do 4 tygodni od prażenia). Niestety, kawa mielona bardzo szybko traci swój intensywny zapach, dlatego powinna być przyrządzona po mieleniu jak najszybciej.

Wybierz swój smak

Wybierając kawę ziarnistą, oprócz gwarancji intensywniejszych przeżyć smakowych, mamy też większe możliwości decydowania, jaką kawę będziemy pić. Począwszy od gatunku (do wyboru mamy Arabikę, Robustę albo ich mieszanki), poprzez kraj pochodzenia, stopień palenia, kończąc na sposobie mielenia, a potem parzenia. Każdy element wpływa na to, jak ostatecznie będzie smakowała nasza kawa.

Kawowce (Rubiacae) to cała rodzina roślin tropikalnych, z których znaczenie spożywcze mają tylko dwa gatunki: Arabika i Robusta.

Smak Arabiki jest łagodny i aromatyczny, może być lekko kwaskowaty i mieć czekoladowy lub korzenny posmak. Arabika ma mniejszą zawartość kofeiny niż Robusta, ale ma za to więcej olejków aromatycznych. Stanowi 70% udziału w rynku kawowym, a większość dostępnych w sprzedaży kaw to mieszanki Arabiki z różnych regionów świata.

Mniej popularna Robusta jest ostrzejsza w smaku, a jej gorycz bardziej wyczuwalna. Uchodzi za „gorszy” gatunek, ale tak naprawdę ma swoje zalety. Przede wszystkim zawartość kofeiny w ziarnach Robusty jest znacznie wyższa niż w Arabice (nawet do 4% kofeiny, dla porównania: Arabika zawiera jej max. 1,5%). Robusta wytwarza na powierzchni espresso gęstą i gorzką piankę zwaną crema. Gorycz i wyrazistość Robusty używana jest do równoważenia i zaostrzania kompozycji smakowych mieszanek kawowych. Jeśli potrzebujemy pobudzenia, na pewno lepszym wyborem będzie mieszanka Arabiki z Robustą niż łagodna Arabika. A dla odważnych - czysta Robusta.

Foto: istock

Na smak kawy ma wpływ nie tylko gatunek, ale i kraj, z którego pochodzi. A ściślej mówiąc, położenie geograficzne, gleba i warunki klimatyczne, w których rosła. Kawa, pierwotnie pochodząca z Etiopii, dziś rośnie również w subtropikalnym klimacie Ameryki Południowej, Środkowej oraz Azji.

Do najbardziej cenionych kaw należą dziś kawy brazylijskie, kolumbijskie, indonezyjskie, etiopskie, kenijskie i gwatemalskie. W specjalistycznych sklepach z kawą każdy sprzedawca bardzo dokładnie opisze smak kawy z danego kraju. Możemy je poznawać osobno, ucząc się rozróżniać ich smak i subtelne niuanse aromatów. Być może w pewnym momencie zapragniemy poeksperymentować jak barista i zrobić własną mieszankę. Warto spróbować. Możemy też sięgnąć po pewniaki, czyli kawy uchodzące za najlepsze na świecie, np. kawę Blue Mountain z Jamajki albo indonezyjską Kopi Luwak, kawę na wpół przetrawioną przez zwierzę zwane cywetą, ale uwaga – wydamy na nie fortunę. Warto też kupować gotowe mieszanki ziaren przygotowywane przez mistrzów zatrudnianych przez palarnie kawy. Będziemy mieli wówczas pewność, że mieszanka do espresso ma odpowiedni stopień palenia, a kawa do ekspresu przelewowego wyjątkowo zbalansowany smak.

Stopień palenia

Aromat kawy zależy również od sposobu prażenia. Producenci kaw ziarnistych zazwyczaj podają na opakowaniu stopień jej palenia. Kawę łagodną, o lekko czekoladowym posmaku uzyskamy, wybierając ziarna palone niezbyt długo. Metoda ta pozwala również wydobyć z kawy subtelne nuty owocowe. Z kolei najlepsze włoskie espresso, o pełnym, wyrazistym i pozbawionym cierpkości smaku, zrobimy z ziaren prażonych bardzo długo.

Foto: istock Prażenie kawy w bębnowej maszynie prażalniczej

Mielenie ma znaczenie

Kawę ziarnistą trzeba najpierw zmielić – to oczywiste. Ponieważ aromat kawy mielonej ulatnia się bardzo szybko, powinniśmy mielić ją bezpośrednio przed przyrządzeniem - najlepiej w młynkach, które mają regulowany stopień rozdrobnienia. Najodpowiedniejsze są młynki ręczne z ceramicznymi żarnami, które podczas mielenia nie rozgrzewają ziaren. Zwykłe elektryczne młynki nie są najlepszym rozwiązaniem. Nie mają możliwości regulowania stopnia mielenia, a dodatkowo metalowe noże tnące mocno się rozgrzewają, przez co kawa uwalnia zbyt wiele aromatu, który powinna oddać dopiero w trakcie zaparzania.

Kawa, w zależności od metody parzenia, powinna być również odpowiednio zmielona. Ogólna zasada jest prosta: im dłużej kawa będzie miała kontakt z wodą, tym grubszy powinny być przemiał.

Do ekspresów przelewowych, dzbanków typu chemex i francuskiej prasy używamy kawy grubo mielonej. Do włoskich kawiarek i ręcznych zaparzaczy ciśnieniowych, tzw. aeropressów, najlepsza będzie kawa średnio, a do ekspresów ciśnieniowych kolbowych drobno mielona. Kawę zmieloną na puder wykorzystajmy natomiast w klasycznej kawie po turecku, zaparzanej w dżezwie.

Przechowywanie

Kawa ziarnista długo zachowa swój aromat pod warunkiem, że będzie odpowiednio przechowywana. Mitem jest, że przechowywanie kawy w lodówce uchroni ją przed zwietrzeniem. Zbyt duża różnica temperatur nie służy ziarnu kawowemu. Poza tym kawa, która bardzo łatwo absorbuje inne zapachy, może przesiąknąć jedzeniem z lodówki.

Kawę najlepiej przechowywać w temperaturze pokojowej zamkniętą w szczelnym opakowaniu ze specjalnym wentylem. Ziarna po uprażeniu cały czas „oddychają”, a wentyl w opakowaniu jest tak skonstruowany, że pozwala wypuszczać na zewnątrz nadmiar dwutlenku węgla, nie wpuszczając jednocześnie do środka powietrza. Inną metodą stosowaną przez niektórych producentów jest przechowywanie kawy ziarnistej w opakowaniach ze specjalnym korkiem. Korek nie tylko ułatwia dozowanie i gwarantuje szczelne zamknięcie, lecz przede wszystkim pozwala zachować na dłużej świeżość i aromat ziaren.

Tematy:

Nieprawidłowy email