Genodieta: rewolucja w jedzeniu

Nie zawsze wszystko idzie po twojej myśli, szczególnie podczas odchudzania? Winą obarczasz gluten i brak ruchu? Myślisz, że to, co dobre dla twojej koleżanki, powinno zadziałać też na ciebie? Choć diet odchudzających i tych mających pozytywnie wpływać na twoje zdrowie, jest tysiące, twoja tak naprawdę jest tylko jedna. Jesteś wyjątkowa, bo masz unikalne, jedyne w swoim rodzaju... DNA. Dziś dowiesz się, jak możesz wspomóc swoją zdrową dietę dzięki badaniom własnego kodu genetycznego.

Foto: istock

Genetyczne dziedzictwo - genodieta

Twoje DNA składa się z miliardów nukleotydów (zapisywanych jako litery A, T, C, G), układających się w twój wyjątkowy wzór. Nawet najsubtelniejsza zmiana, choćby jednej „literki”, ma znaczenie. Jak pisze Sharon Moalem, doktor nauk medycznych i miłośnik genetyki, w swojej książce „Dziedzictwo” – „...wszyscy więc znajdujemy się o tę jedną literkę, czyli o krok od jakiegoś genetycznego zaburzenia, które jest w stanie odmienić nasze życie”. Nie chodzi tylko o oczywiste, często ciężkie w przebiegu choroby genetyczne, ale drobne mutacje, które mogą wpływać na twoje codzienne życie. Przykładów jest wiele. Od genów odpowiadających za twoje zapotrzebowanie na witaminę C, przez te wpływające na produkcję kolagenu i tym samym na elastyczność twojej skóry, kończąc na tych, które zawiadują, chociażby, metabolizmem alkoholu po zakrapianym spotkaniu z przyjaciółmi.

Choć może to być dla ciebie zaskakujące, twoje geny pamiętają wszystkie doświadczenia z twojego życia. Jak odżywiałaś się w dzieciństwie, jak dużym stresom poddawana byłaś do tej pory, czy jaką aktywność fizyczną prowadziłaś. Oprócz oczywistych wpływów diety na funkcjonowanie organizmu geny potrafią zapamiętać nawet doświadczenia przemocy z wczesnego dzieciństwa. Stresujące sytuacje wygaszają bowiem pewne geny odpowiedzialne chociażby za swobodę w wystąpieniach publicznych czy podejmowanie bardziej obciążających psychikę wyzwań. „Środowiskowe stresory” mogą mieć wpływ nie tylko na ciebie, ale także na twoje jeszcze nienarodzone dzieci. Okazuje się, że twoje dotychczasowe doświadczenia, niezdrowy styl życia czy otyłość mogą przeprogramować organizm dziecka i zwiększyć u niego ryzyko wystąpienia np. cukrzycy czy nadciśnienia tętniczego.

Na twoje geny miały wpływ również wcześniejsze pokolenia, jednak pamiętaj, że nie powinnaś całkowicie przejmować stylu życia i diety przodków. Tradycje kulinarne w twojej rodzinie mogą raczej posłużyć ci jako narzędzie do oszacowania pewnych zagrożeń dla twojego zdrowia, a nie stanowić podstawę do określenia indywidualnych zaleceń dietetycznych. Jesteś genetycznie niepowtarzalna, a to powoduje, że powinnaś się odżywiać w sposób, który jak najlepiej dopasowuje się do twojej wyjątkowej nici DNA.

Wiele rzeczy jest stałych w twoim genomie. Pamiętaj jednak, że zmieniasz się cały czas, bo twoje geny są elastyczne. Dzięki temu twój organizm może reagować na otoczenie. Wszystko, co robisz w ciągu dnia, powoduje, że geny wydają komórkom twojego ciała rozkazy, uzależnione od twoich wyborów. Ta elastyczność powoduje, że możesz dostosowywać się do zmieniających się potrzeb życia. Na przykład, twoje wybory kulinarne powodują uruchomienie konkretnych genów, odpowiedzialnych za trawienie. To dzięki nim organizm wie, jak strawić poszczególne składniki znajdujące się w twoim obiedzie i jakie substancje „wysłać”, żeby do tego procesu doszło. Porcja mięsa uruchamia produkcję pepsyny i lipazy ślinowej, zajadając kaszę, twoje geny decydują o produkcji chociażby amylazy w ślinie. Proces uruchamia się tylko wtedy, gdy jest taka potrzeba. Dzięki genom bowiem nic się nie marnuje.

Zaprogramuj swoją genodietę

Co jest niezmiernie zaskakujące, nie tylko geny wpływają na ciebie, ale ty także możesz na nie wpływać. Odpowiednim jedzeniem na przykład możesz „włączać i wyłączać” pewne geny, częściowo je aktywować i wygaszać. Choć twój genom jest ustalony, w odpowiedzi na różne czynniki możesz go częściowo przeprogramować. Dzięki tobie geny mogą zacząć się różnie wyrażać. Choć nie dotyczy to niestety cech stałych, takich jak kolor oczu czy kształt nosa, na część z nich masz wpływ. Istnieją sposoby, dzięki którym bez modyfikowania podstawowej nici DNA, jesteś w stanie przekształcić swoje komórki i „kazać” im robić to, co chcesz. Tak działa betaina z liści szpinaku, zwalczając genetyczne mutacje spowodowane przez czynniki rakotwórcze, zawarte w różnych produktach spożywczych. Wzmacnianie mięśni i regularne uprawianie sportu także zmieniają genetyczną ekspresję, pomagając ci zbudować mocne kości. Pamiętaj, że nie jesteś w 100% bezsilna!

Foto: istock Jak dostosować dietę do swojego DNA?

Zacznij poznawać swój organizm

Zazwyczaj czujesz, co jest dla ciebie najlepsze. Czy powinnaś zjeść rano owsiankę czy raczej sałatkę warzywną. Nie wszystko jednak jest zawsze oczywiste. Możesz nie czuć, czy dobrze metabolizujesz na przykład pewne witaminy. Jak mówi dr inż. Tomasz Czernecki, popularyzator wiedzy i danych naukowych dotyczących predyspozycji zapisanych w genach, a także współzałożyciel Vitagenum, jednego z laboratoriów genetycznych: „Geny decydują o kolorze oczu, włosów, karnacji, kształcie twarzy. To są cechy, przez których obserwację, działalność genów można określić na pierwszy rzut oka. Pozostałe cechy, takie jak temperament, rodzaj odporności, nietolerancje pokarmowe, predyspozycje do otyłości i in. to coś, czego możemy się domyślać, ale bez zaglądania w geny nie jesteśmy w stanie zbadać”.

Choć część naukowców podchodzi sceptycznie do „dietetycznych” testów DNA, większość potwierdza ich miarodajność. Już kilkanaście lat temu naukowcy byli w stanie powiedzieć, które geny biorą udział w szlakach regulujących wydatkowanie energii przez organizm i jak zmiany w nich wpływają na odmienne zalecenia dietetyczne dla każdego z nas. Dzięki badaniom swojego DNA możesz dowiedzieć się na przykład czy twoje geny predysponują cię do rozwoju otyłości, dzięki temu masz możliwość właściwego zareagowania i wdrożenia zmian, które cię przed tym ochronią. Jak mówi w jednym z wywiadów dr hab. n. med. Iwona Wybrańska, kierownik Ośrodka Badań Genetycznych i Nutrigenomiki Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, współpracująca z DF Medica Polska, firmą specjalizującą się w badaniach nutrigenetycznych: „Mamy ok. 80 genów, których niewielkie zmiany, czyli tzw. polimorfizmy, wpływajaą np. na masę ciała. Nasze badania prowadzone w Małopolsce wykazały, że pewien wariant jednego z genów odpowiada nie tylko za zwiększone ryzyko rozwoju chorób układu nerwowego, ale też za skłonność do otyłości".

Wiedza, którą otrzymasz dzięki dietetycznym testom DNA z pewnością przyczyni się nie tylko do polepszenia stanu zdrowia, ale ułatwi ci wybory, jakich codziennie dokonujesz, by cieszyć się wymarzoną sylwetką i zdrowiem. Pomoże ci także dostosować do siebie aktywność fizyczną, dzięki czemu stanie się ona bardziej efektywna i będzie dla ciebie prawdziwym źródłem przyjemności.

Czego możesz się dowiedzieć?

Jak pokazuje raport stworzony na podstawie badań Genodiet tysiąca wyników polskich pacjentów, przeprowadzonych przez DF Medica Polska, rekomendowane zalecenia żywieniowe wydane, chociażby, przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), mogą okazać się niewystarczające, a nawet szkodliwe dla twojego organizmu. Analiza wykazała bowiem, że jedynie 52% badanych ma profil żywieniowy zgodny z populacyjnymi zaleceniami spożycia najważniejszych składników odżywczych. Okazuje się, że na przykład 23% powinno zmniejszyć spożycie węglowodanów na rzecz większych porcji białka, a 7% pacjentów wymaga zwiększonej podaży tłuszczów w diecie, przy zmniejszonych porcjach węglowodanów. To pokazuje, jak różne mogą być predyspozycje genetyczne do przetwarzania składników pokarmowych i jak zasadne jest wykonywanie nutrigenetycznego profilu, aby w pełni poznać funkcjonowanie swojego organizmu. Możesz wybrać tylko część badań lub zrobić je w całości. Oto najważniejsze z nich, które mogą znacząco poprawić jakość twojego życia i pomóc wybrać ci osobistą ścieżkę zdrowia.

Ryzyko wystąpienia otyłości. Najczęściej badany jest gen FTO, którego określony wariant, może zwiększać twoje predyspozycje do otyłości. To oczywiście nie przesądza o jej wystąpieniu. Tylko od ciebie bowiem zależy, czy zachowasz smukłą sylwetkę, czy poddasz się bez walki. Niekorzystny dla ciebie wariant może zwiększać poziom leptyny w twoim organizmie, która odpowiada m.in. za zwiększone uczucie głodu. Znając wynik testu, będziesz w stanie bardziej świadomie troszczyć się o swój organizm, zrozumieć swój nadmierny apetyt i prowadzić tryb życia, który nie dopuści do nadmiernych kilogramów.

Metabolizm węglowodanów i tłuszczów. Twoje zapotrzebowanie na te dwa makroskładniki może różnić się od przyjętych norm. Wszystko zależy od tego, jak radzisz sobie z ich metabolizmem. W zależności od posiadanych przez ciebie genów, zalecenia dietetyczne mogą zawierać różne ich proporcje. Po badaniu może okazać się, że wcale nie musisz ograniczać drastycznie tłuszczu w diecie odchudzającej, a jedynie węglowodany, które gorzej przetwarzasz, przez co utrudniają ci zachowanie wymarzonej linii.

Nadwrażliwość na składniki żywności. Uwielbiasz kawę i nie wyobrażasz sobie bez niej poranka? Jeśli jej nie nadużywasz, nie powinnaś się martwić. Jednak dzięki testom DNA dowiesz się, czy posiadasz gen odpowiedzialny za nadwrażliwość na kofeinę i będziesz mogła dostosować jej spożycie do indywidualnych predyspozycji. Fakt, że metabolizujesz kofeinę dłużej, może nieść skutki nie tylko z trudnościami w zasypianiu. Jak twierdzi Agnieszka Piskała, dietetyczka współpracująca z DF Medica Polska: „...może być jednym z kluczowych driverów zawałów serca lub udaru mózgu”. Wiąże się to z dużym, i co gorsza, nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego, które znacząco nadwyręża pracę twojego serca. Obciążona takim genem powinnaś zadbać, aby nie wypijać więcej niż dwie filiżanki kawy dziennie, w kilkugodzinnych odstępach.

Nadwrażliwość na sód posiada 77% pacjentów, zbadanych przez DF Medica Polska. Będąc wśród tej większości, reagujesz na sód znacznym wzrostem ciśnienia krwi, co pociąga za sobą nie tylko ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego, ale stwarza ogromne zagrożenie dla prawidłowej pracy serca. Wykonując test DNA w kierunku nadwrażliwości na ten składnik, masz szansę zmodyfikować swoją dietę, ograniczając spożycie soli (największe źródło sodu w diecie) i cieszyć się dobrą formą na dłużej.

Nietolerancje pokarmowe. W ramach testów swojego genomu możesz sprawdzić, czy masz wrodzoną nietolerancję laktozy. To domena nie tylko dzieci. Według raportu Genodiet, około 38% ma gen odpowiedzialny za to, że cukier mleczny działa na organizm niekorzystnie. Ostatnio modna jest dieta bezglutenowa. Jeśli chcesz wiedzieć, czy jest ona dla ciebie wskazana, sprawdź to, robiąc badania nutrigenetyczne. Wynik pomoże ci zrozumieć, czy w twojej diecie powinnaś ograniczyć spożycie glutenu i jak wysokie jest ryzyko wystąpienia celiakii.

Metabolizm witamin. Badanie DNA pod kątem wykorzystania przez twój organizm witamin jest niezmiernie istotne na każdym etapie życia. Jeśli gorzej metabolizujesz którąś z nich i nie dostarczasz odpowiednich jej ilości wraz z dietą, możesz spodziewać się jej braków w organizmie. Wykonując badanie DNA w kierunku metabolizowania witamin, masz szansę przeciwdziałać niedoborom i zmniejszyć ryzyko wystąpienia wielu chorób.

Zdolności antyoksydacyjne. Każdego dnia w twoim ciele powstają wolne rodniki, które mogą uszkadzać zdrowe komórki i doprowadzać do wielu schorzeń. Gdy uprawiasz sport, tańczysz lub pracujesz, jesteś narażona na zwiększoną ich produkcję i niekorzystne oddziaływanie na organizm. To jak sprawnie radzisz sobie z ich eliminacją, jest miarą twojego zdrowia i odporności. Jak wyniki ze wspomnianego wcześniej raportu DF Medica Polska, 23% pacjentów ma niewystarczające wrodzone zdolności do usuwania nadmiaru wolnych rodników, co powinno skutkować zwiększeniem podaży naturalnych przeciwutleniaczy w diecie, z 5 porcji warzywa i owoców, na 7. Aż 65% to osoby o bardzo niekorzystnym profilu antyoksydacyjnym i dieta może okazać się dla nich niewystarczająca, aby organizm działał prawidłowo. Wiedza ta pomaga wprowadzić zmiany w stylu życia, które pozwolą zachować energię i pełnię zdrowia.

Im więcej tym lepiej

Firm oferujących badania genetyczne, które powiązane są z twoją dietą, jest wiele. Możesz kierować się ceną, zakresem badań lub ograniczeniami związanymi z dojazdem do miejsca, gdzie pobierana jest próbka twojego DNA. Pamiętaj jednak, żeby zwrócić uwagę nie tylko na koszty takiego badania, ale również na jego zakres. Kupując tańsze pakiety, możesz otrzymać wyniki badań mniejszej liczby genów, które nie odpowiedzą w pełni na twoje wątpliwości i oczekiwania.

Pionierem na polskim nutrigenetycznym rynku była DF Medica Polska, która w swojej ofercie ma wachlarz testów. Specjalistów przyjmujących w ramach współpracy z tą firmą, znajdziesz w całym kraju. Pobiorą twoje DNA, a po otrzymaniu wyników badań, przekażą ci je wraz z konkretnymi wskazówkami, co powinnaś jeść, aby zachować zdrowie i lepiej się czuć. Możesz też samodzielnie pobrać próbkę DNA i przesłać ją do specjalistycznego laboratorium. Takie procedury wykorzystuje w swojej pracy Genosfera czy Vitagenum. Wyniki wraz z opisem przekażą Ci wówczas na przykład drogą mailową.

Im więcej genów poznasz, tym lepiej. Najlepiej, jeśli placówka, którą wybierzesz, da ci taką możliwość. Ważne, żeby specjaliści potrafili też powiązać korelacje pomiędzy poszczególnymi wynikami. Spotykając się osobiście, masz szansę na szybsze rozwianie wątpliwości i szczegółowe omówienie otrzymanych danych. Pamiętaj też, że badanie wykonujesz raz w życiu i jeśli coś nowego pojawi na rynku, nie musisz powtarzać całego pakietu. Zdrowie nie ma ceny i z pewnością nie powinnaś na nim oszczędzać. I pomyśleć, że kaszmirowy sweter czy markowe buty mogą kosztować tyle, co pełen pakiet nutrigenetycznych badań!

Foto: istock Genotyp określa tendencje organizmu do tolerancji pokarmowych

Cała ty

Ogólne dietetyczne porady mogą zawieść w odniesieniu do ciebie. Wątpliwości są różne dla różnych ludzi. I to nie tylko z powodu odziedziczonych genów, ale z powodu tego, co jesz i jak to może zmieniać zachowania twoich genów.

Na rynku znajdziesz wiele ofert, które przybliżą cię do poznania własnego ciała. Wybierz sposób, który jest dla ciebie najlepszy. Od testów skórnych ułatwiających częściową diagnozę nietolerancji pokarmowych, przez analizę pierwiastkową włosów, która wraz z wywiadem chorobowym i badaniem lekarskim, może umożliwić ci ocenę stanu zdrowia i wskazać twój typ metaboliczny. Poparciem i ogromnym pogłębieniem tej wiedzy będą z pewnością testy DNA, które dadzą ci namacalny dowód, wyznaczą ścieżkę, dzięki której będziesz mogła cieszyć się zdrowiem i dobrym samopoczuciem. To niepodważalny dowód na to, że masz realny wpływ na swoje ciało. Możesz zmniejszać ryzyko wystąpienia wielu chorób, lepiej przygotować się do „likwidacji brzuszka” czy zminimalizować negatywny wpływ wielu spożywanych substancji. To od ciebie zależy, co zrobisz z tą wiedzą i na ile te badania będą miały wpływ na twoje życie. To w końcu twoje DNA.

Tematy:

Polecamy także:

Nie udało się dodać załącznika.
Nie udało się dodać więcej załączników, usuń któryś z już dodanych
Poczekaj chwilę - trwa dodawanie załączników.

Komentarz został wysłany.

Przepraszamy Twój komentarz nie może zostać wysłany

Wkrótce pojawi się w serwisie. Zachęcamy do dalszej dyskusji. Wystąpił błąd i nie można zapisać komentarza.

 









Wpisz, jak chcesz się przedstawić
lub zaloguj się

Komentarze (18)

~Mirka : Ważne jest żeby zacząć zdrowo się odżywiać. Organizm to doceni i odda z nawiązką. Na polskiej stronie dietetyka gwiazd Gillian McKeith jest dużo ciekawych porad jak zdrowo się odżywiać i przepisów. Zobaczcie sobie też jej program "Przepis na urodę" jak zdrowa żywność na nas oddziałuje.
6 mar 16 19:17 | ocena: 78%
Liczba głosów:9
78%
22%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~Łania : Staram się słuchać swojego organizmu, jasne. Wiem na przykład, że już dawno powinnam rzucić palenie, no ale wiadomo jak to jest. Dzięki temu, że znalazłam stronę http://www.skleptytoniowy.pl kupuję nieco taniej tytoń i mogę skręcać sama papierosy, więc to oszczędność. Na plus dla portfela, a na plus dla zdrowia jest to, że palę mniej :)
1 mar 16 20:04 | ocena: 67%
Liczba głosów:6
33%
67%
| odpowiedzi: 9
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~ja : Zapomnijcie ludzie te wszystkie brednie, żeby schudnąć wystarczy 2h dziennie wykonywać pracę fizyczną, przy której będziecie się pocić. Do tego zachować umiar w jedzeniu i piciu. TO WSZYTSTKO!
6 mar 16 20:07 | ocena: 75%
Liczba głosów:4
75%
25%
| odpowiedzi: 1
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~Łowca łań do ~Łania: Buhahąhh ale daliscie się wciągnąć w reklamę. Chyba że głąb pisze sam do siebie
6 mar 16 19:11 | ocena: 100%
Liczba głosów:2
100%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~Klara : Super artykuł. Właśnie od jakiegoś czasu przymierzałam się do zrobienia genodiety i w końcu się zdecydowałam. Nie wiedziałam jak do tego podchodzić bo już nic mi nie pomagało a to było moją ostatnią nadzieją. Zamówiłam na zdrowegeny.pl pakiet badań a na koniec zostałam umówiona z dietetyczką. Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane i ułożony plan naprawdę poskutkował. Z początku waga stała, jednak już mija 2gi miesiąc a mi ubyło 9kg!! Jestem wniebowzięta ;) Ciekawe co będzie dalej :)
6 lut 15:14
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~wer do ~ja: tyram fizycznie 12h na dobe jestem jaroszem ,piwa nie pijam a i tak tyje
8 mar 16 15:16
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~myk : jak ktoś chce rzucić palenie to rzuci a jak ględzić to ględzi
6 mar 16 21:14
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~semperfidelis : Aha to dlatego na produktach BIO można zrobić biznes!
super artykuł dla anorektyczek.
6 mar 16 19:25 | ocena: 100%
Liczba głosów:1
100%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~Patri do ~Łania: Dzięki, w takim razie może i ja się przekonam. Zaglądnę do tego sklepu, może wybiorę coś dla siebie. Przydałoby się trochę oszczędzić.
4 mar 16 01:15 | ocena: 100%
Liczba głosów:1
0%
100%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:
~Łania do ~Shama: Ale przecież chodzi też o to, żeby mieć swoje zdanie i swoją wizję mody! :P A zupełnie serio, wiem o czym mówisz i mam nadzieję, że w końcu kiedyś rzucę
4 mar 16 00:56
Liczba głosów:0
0%
0%
odpowiedz oceń: -1 +1
Link do tego komentarza:

Nieprawidłowy email